Tạo mã QR chống giả bằng công nghệ blockchain
Mã QR truyền thống chỉ đơn thuần chứa thông tin tĩnh , dễ bị sao chép và làm giả tổn hại đến uy tín và an toàn thương hiệu vì không có cơ chế xác thực nguồn gốc . Điều này đặt ra thách thức lớn trong việc bảo vệ thương hiệu và đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng.
Để giải quyết vấn đề này việc tích hợp công nghệ blockchain vào mã QR đã mở ra một hướng đi mới, mỗi mã QR liên kết với 1 bản ghi không thể thay đổi, đảm bảo tính toàn vẹn và xác thực của dữ liệu sản phẩm. Bài viết này iCheckQR cung cấp thông tin , quy trình tạo, hướng dẫn chi tiết cách tạo mã QR công nghệ Blockchain.
1. Mã QR chống giả bằng Blockchain là gì?
Mã QR chống giả bằng Blockchain là mã QR được liên kết với dữ liệu gốc của sản phẩm đã được ghi lại, xác minh và lưu trữ trên hệ thống Blockchain.
Mỗi sản phẩm sẽ có một mã QR duy nhất, khi quét sẽ truy xuất thông tin “gốc” như: nơi sản xuất, lô hàng, thời gian, chứng nhận, hành trình vận chuyển… không thể chỉnh sửa hay làm giả.
Ảnh minh họa Quét mã QR - Gọi Blockchain - Hiển thị dữ liệu
2. Quy trình tổng quát tạo mã QR chống giả bằng công nghệ Blockchain
Bước 1: Thu thập dữ liệu sản phẩm.
Các thông tin cốt lõi như:
Tên sản phẩm, Ngày sản xuất – hạn dùng, Vị trí/nơi sản xuất
Số lô – mã vận đơn – đơn vị kiểm định
Quy trình sản xuất – chứng nhận chất lượng
→ Dữ liệu phải chính xác, nhất quán và được xác thực từ nhà cung cấp gốc.
Bước 2: Ghi thông tin sản phẩm lên Blockchain (hashing/recording).
Dữ liệu được “hash” (mã hóa) hoặc ghi trực tiếp lên mạng Blockchain (như Ethereum, Hyperledger, Polygon...).
Một ID duy nhất (Transaction ID hoặc Block hash) sẽ được sinh ra đại diện cho thông tin sản phẩm.
Thông tin trên Blockchain là bất biến, công khai, không thể sửa đổi sau khi ghi.
Bước 3: Tạo mã QR chứa ID Blockchain
Mã QR được tạo để:
Truy xuất ID sản phẩm trên Blockchain
Liên kết đến một blockchain explorer hoặc API trung gian hiển thị thông tin sản phẩm từ khối dữ liệu
Có thể thêm logo thương hiệu, yếu tố bảo mật đa tầng (mã OTP, hình ảnh ẩn, xác minh sinh trắc học…)
Bước 4: In mã QR lên sản phẩm.
Mã QR được dán/in trực tiếp trên bao bì, tem chống giả, nhãn mác…
Người tiêu dùng chỉ cần dùng smartphone quét QR để kiểm tra toàn bộ lịch sử truy xuất trên Blockchain: Có trùng khớp , bị sửa, đúng nơi sản xuất – nhà phân phối không?
Quy trình 4 bước tạo mã QR Code Blockchain
3. Các cách triển khai mã QR Blockchain
4. Hướng dẫn chi tiết cách tạo mã QR Blockchain cơ bản
Dùng nền tảng Blockchain-as-a-Service
Các bước thực hiện:
Bước 1: Đăng ký tài khoản trên nền tảng BaaS:
Ví dụ: VeChain ToolChain, IBM Food Trust, OriginTrail
Bước 2: Ghi dữ liệu sản phẩm lên Blockchain:
Nhập thông tin: mã lô, ngày sản xuất, xuất xứ, thành phần, số seri,...
Hệ thống tự động ghi vào chuỗi khối và sinh ra một mã giao dịch (transaction ID hoặc hash).
Bước 3: Lấy ID giao dịch từ blockchain
ID này chính là địa chỉ dẫn đến dữ liệu xác thực không thể chỉnh sửa.
Bước 4: Tạo mã QR
Sử dụng các công cụ tạo QR như iCheckQR, QR Code Monkey, ME-QR… hoặc các tính năng tạo mã QR miễn phí, tích hợp sẵn trong nền tảng BaaS.
Nhúng đường dẫn chứa transaction ID hoặc blockchain explorer link.
Bước 5: In mã QR lên bao bì hoặc tem sản phẩm
Dạng nhãn dán hoặc in trực tiếp lên bao bì.
Đặc biệt, iCheckQR cung cấp hướng dẫn chi tiết về cách tạo mã QR code cho nhiều định dạng khác nhau như QR URL, QR hình ảnh, QR video, QR âm thanh, QR văn bản, QR mạng xã hội,… giúp bạn tạo mã nhanh chóng, tùy chỉnh linh hoạt chỉ trong vài phút.
Tự build giải pháp tùy chỉnh
Bước 1: Viết Smart Contract trên Ethereum, BSC hoặc Hyperledger
Sử dụng Solidity (Ethereum/BSC) hoặc Chaincode (Hyperledger).
Smart contract có thể chứa: Tên sản phẩm, mã lô / mã sản phẩm, ngày sản xuất / ngày ghi nhận, mã hóa (hash SHA256) của thông tin xác minh
Bước 2: Triển khai Smart Contract
Triển khai lên mạng testnet (Goerli, Sepolia cho Ethereum hoặc BSC testnet).
Sử dụng ví Metamask để xác nhận giao dịch triển khai.
Nhận địa chỉ contract và mã giao dịch (TxID).
Bước 3: Ghi thông tin sản phẩm vào Smart Contract
Gọi hàm ghi dữ liệu (addProduct) qua giao diện web hoặc DApp.
Dữ liệu được lưu lại, không thể chỉnh sửa sau khi ghi.
Bước 4: Tạo mã QR chứa địa chỉ truy cập
Dùng generator để tạo mã QR
QR chứa link truy vấn đến smart contract viewer (Etherscan, BscScan).
Hoặc QR dẫn tới API nội bộ hiển thị thông tin đẹp hơn (dùng Node.js, React...).
Bước 5: In mã QR lên sản phẩm
Dán mã QR lên bao bì, tem vỡ, thẻ NFC, hoặc kèm theo chứng chỉ điện tử.
Khách hàng quét để:
Kiểm tra thông tin sản phẩm từ Blockchain
Biết nguồn gốc sản phẩm có xác minh thực.
5. Ưu điểm nổi bật khi dùng QR Blockchain chống gi
Tính minh bạch tuyệt đối: dữ liệu bất biến: Mỗi sản phẩm khi được ghi nhận lên Blockchain đều đi kèm mã hóa (hash) và thời gian xác định. Không thể chỉnh sửa hay làm giả sau khi ghi – minh bạch trong từng bước.
Truy xuất nguồn gốc sản phẩm dễ dàng: Chỉ cần một thao tác quét QR ➜ toàn bộ chuỗi cung ứng hiển thị ngay trên blockchain. Có thể mở rộng theo chuỗi: từ nguyên liệu đầu vào → sản xuất → đóng gói → phân phối.
Xây dựng niềm tin với khách hàng: Thay vì chỉ dựa vào “quảng cáo” hoặc “tem giấy”, người dùng trực tiếp kiểm chứng thông tin. Tăng độ tin cậy, trung thành thương hiệu – đặc biệt với người tiêu dùng có ý thức cao.
Bảo vệ thương hiệu khỏi tình trạng hàng giả: Mỗi mã QR là duy nhất và đã ghi lên Blockchain – khó có thể sao chép hoặc tái sử dụng.
6. Các thách thức khi triển khai mã QR Blockchain
7. Ứng dụng thực tế: Doanh nghiệp đã triển khai thành công
VeChain + Walmart China: Walmart Trung Quốc kết hợp với VeChain để giám sát nguồn gốc thịt, rau quả, hải sản.Mỗi sản phẩm có mã QR liên kết đến dữ liệu Blockchain ghi lại chuỗi cung ứng từ trang trại → kho lạnh → siêu thị.
De Beers: Dùng QR Blockchain để xác thực từng viên kim cương khai thác, mài giũa và bán ra thị trường.Kết hợp công nghệ Tracr™ của De Beers để ghi dữ liệu vĩnh viễn trên blockchain.
Everledger: Gắn mã QR trên chai rượu kết nối tới dữ liệu blockchain: niên vụ, nơi sản xuất, lịch sử sở hữu.Sử dụng hash để đảm bảo tính nguyên vẹn thông tin.
8. Tương lai phát triển: Blockchain + QR + AI
Ứng dụng AI để tự động kiểm tra, xác minh QR Blockchain
Tính năng: AI có thể tự động quét mã QR từ camera, kiểm tra tính hợp lệ bằng cách gọi truy vấn đến dữ liệu Blockchain.
Người dùng không cần thao tác phức tạp.
Phát hiện mã giả/đã bị chỉnh sửa nhờ AI học máy.
Đề xuất cảnh báo cho người tiêu dùng/người kiểm duyệt trong chuỗi cung ứng.
Sử dụng Blockchain Layer 2 để tối ưu chi phí tạo mã QR chống giả
Vấn đề hiện tại: Blockchain Layer 1 (như Ethereum) có phí gas cao, giới hạn tốc độ giao dịch, không tối ưu cho hàng loạt mã QR nhỏ lẻ.
Giải pháp: Ứng dụng Layer 2 như Polygon, Arbitrum, Optimism để ghi dữ liệu nhanh, chi phí rẻ. Các lớp Layer 2 có thể lưu batch data (hàng loạt thông tin) và xác nhận định kỳ về Layer 1.
- Hiệu quả: Có thể tạo hàng trăm ngàn mã QR Blockchain chống giả với chi phí cực thấp → khả thi cho cả doanh nghiệp nhỏ.
Ảnh họa QR Code kết hợp Blockchain và AI
9. Các câu hỏi thường gặp
Blockchain nào phù hợp nhất cho QR chống giả?
→ Các nền tảng như VeChain, Ethereum, và Hyperledger đều phù hợp, tùy thuộc vào nhu cầu và quy mô của doanh nghiệp.
Mất QR thì có mất dữ liệu blockchain không?
→ Không. Dữ liệu vẫn được lưu trữ trên blockchain. Tuy nhiên, mã QR là phương tiện để truy cập dữ liệu, nên cần bảo vệ mã QR khỏi bị mất hoặc hư hỏng.
Làm sao người dùng bình thường xác minh được?
→ Người tiêu dùng có thể sử dụng smartphone để quét mã QR và truy cập thông tin sản phẩm được lưu trữ trên blockchain thông qua các ứng dụng hoặc trình duyệt web.
Kết luận
Mã QR chống giả bằng công nghệ Blockchain giúp bảo vệ thương hiệu hiệu quả nhờ tính minh bạch, bất biến và khả năng truy xuất nguồn gốc chính xác. Giải pháp này nâng cao niềm tin người tiêu dùng và ngăn chặn hàng giả, đồng thời thích hợp cho cả doanh nghiệp lớn và nhỏ.
Với sự phát triển của công nghệ Layer 2 và AI, mã QR Blockchain sẽ ngày càng trở nên phổ biến và hiệu quả hơn trong tương lai.
